Oosteindsche Veen

Behouden en versterken van het veen

In de zomer van 2022 zijn verschillende agrarische gronden aangekocht die zijn gebruikt om het natuurgebied te verbeteren. Hoogveen heeft water nodig om te blijven bestaan. Daarom willen we regenwater langer vasthouden in het gebied. Dit hebben we gedaan we door sloten dicht te maken (dempen) en kades aan te leggen. Elke kade vormt een peilvak, waar we het waterpeil reguleren middels een stuwput. Hierdoor voorkomen we verdere oxidatie en inklinking van de bodem.

Door de werkzaamheden realiseerden we niet alleen nieuwe vochtige heide, berkenbroekbos en veenvormende vegetaties, maar trekken we ook meer bijzondere planten en dieren aan. Zoals de zonnedauw, dopheide, heikikker, adder en de levendbarende hagedis. Tegelijk met deze werkzaamheden verplaatsten en verbeterden we ook wandelpaden.

Grote foto: hoogveenmos © Prolander.

Veranderend landschap

Voor het aanleggen van de kades en het dempen van sloten zijn bomen gekapt. Een deel van de bomen groeit na verloop van tijd weer aan, maar boven op de kades komen geen bomen terug. De bomen binnen de kades zullen op termijn veranderen, want een boom vindt het namelijk niet prettig om het gehele jaar in het water te staan.

De bomen worden op termijn vervangen door andere vegetatie, zoals natte heide en veenmos. Hoe het gebied er over een aantal jaar uitziet zie je op onderstaande afbeelding. Op de aangelegde kades kun je wandelen.

Afbeelding: toekomstig beeld, © Prolander.

Kades en stuwputten

We hebben de bovenste 25 centimeter grond van de agrarische percelen afgegraven. Met de afgegraven grond en aanvullend zanderig materiaal uit het gebied zijn kades aangelegd. Een kade is een soort lage dijk die water tegenhoudt. Aan de rand van de vakken (die door deze kades worden omringd) zijn ook stuwputten geplaatst.

De kades en stuwputten zorgen er samen voor dat water in het gebied wordt vastgehouden. Bij veel neerslag stroomt het water over de stuwputten heen; zo ontstaan er zogeheten plas-drassituaties. Dat betekent dat er water blijft staan tussen het nog zichtbare gras en mos. Dit is gunstig voor de ontwikkeling van veenmos.

Daarnaast zijn er bomen geplant in het Oosteindsche Veen. Een deel van dit gekapte hout is gebruikt voor warmte-opwekking.

Planning

De grootste werkzaamheden zijn afgerond. Nu zijn we bezig met de laatste afrondende werkzaamheden. In februari 2026 zijn er bomen en struiken aangeplant. Ook zijn houtsingels teruggebracht, deze zijn beschermd met palen en gaas, zodat de jonge aanplant niet wordt opgegeten door reeën. De rasters in het gebied zijn geplaatst, om een begrazingseenheid te creëren.

Emissieloos werken

Om binnen de stikstofnormen voor het naastliggende Natura 2000-gebied het Bargerveen te blijven, werden in dit gebied zoveel mogelijk emissieloze, elektrische machines gebruikt.

Met een zogeheten AERIUS-berekening heeft Prolander laten uitrekenen hoeveel stikstof er bij het project mag worden uitgestoten. Daar kwam uit dat er minimaal 30% emissieloos gewerkt zou moeten worden. Uiteindelijk heeft Prolander 2500 uren emissieloos gewerkt.

Door advies & ingenieursbureau Ecogroen is op basis van deze eis een werkbeschrijving geformuleerd waarmee Prolander destijds op zoek is gegaan naar een aannemer, die vonden ze in Fuhler uit Emmen. Deze aannemer had ervaring met emissieloos werken en had zelfs al een elektrische kraan in bezit.